Feliks Kwarciak: ceremonia przyznania honorowego obywatelstwa Izraela

Maria Zawadzka, 16 listopada 2016
We wtorek 9 listopada 2010 roku w Synagodze pod Białym Bocianem we Wrocławiu odbyła się ceremonia przyznania honorowego obywatelstwa Izraela Feliksowi Kwarciakowi.

22 lutego 1989 roku Instytut Yad Vashem odznaczył rodzinę Kwarciaków tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” za ratowanie Żydów w czasie drugiej wojny światowej.

W maju 2010 roku honorowe obywatelstwo odebrał ostatni z żyjących Bohaterów, pan Alfred Kwarciak z Bolesławca.

Odznaczenie dla Feliksa Kwarciaka zostało przekazane przez Nadava Eshcara, Wiceambasadora Izraela w Polsce, na ręce córki Bohatera pani Haliny Karolik.

Współorganizatorem uroczystości, która odbyła się w ramach Wrocławskich Dni Wzajemnego Szacunku, jest Centrum Kultury i Edukacji Żydowskiej przy Fundacji Bente Kahan oraz Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP – Oddział we Wrocławiu.

W czasie hitlerowskiej okupacji Maria i Piotr Kwarciakowie oraz ich synowie Alfred, Feliks i Anatoliusz uratowali piętnastu uciekinierów z getta w Dubnie na Wołyniu.

Przed akcją likwidacyjną pracujący poza gettem Żyd o nazwisku Fiszer, spotkał Piotra Kwarciaka – swojego dawnego przyjaciela. Ten zaproponował mu ukrycie całej jego rodziny w swoim domu na przedmieściach.

Podczas likwidacji getta w Dubnie udało się uciec 8 członkom rodziny Fiszerów wraz z krewnymi z rodziny Szenderów, Półtoraków i Sznajderów. Jesienią 1942 roku Kwarciakowie umieścili ich w kryjówce w swoim gospodarstwie i opiekowali się nimi przez półtora roku.

Kwarciakowie ukrywali ich pod chlewem z cegieł, znajdującym się na ich podwórku. Opiekowali się Żydami, dostarczając im żywność i ubrania. Na początku Żydzi płacili za wyżywienie, ale kiedy skończyły się im pieniądze, rodzina Kwarciaków dalej ich ukrywała, motywowana współczuciem i miłością do ludzi. W pomocy uczestniczyły też dzieci Kwarciaków.

Wiosną 1944 roku, kiedy zbliżał się front i Niemcy zaczęli wywozić Polaków na przymusowe roboty do Niemiec, Kwarciakowie opuścili swój dom i ukryli się razem z Żydami. 25 dni później, w kwietniu 1944 roku, doczekali wyzwolenia.

Po wojnie większość z ocalałych wyemigrowała do Izraela. Piotr i Maria Kwarciakowie razem z dziećmi przenieśli się na tereny w nowych granicach Polski.