„Cisi bohaterowie, żywa pamięć...” - spotkanie w Berlinie
Projekt dotyczy sposobów upamiętniania historii ukrywania Żydów w czasie II wojny światowej i w dużej mierze opiera się na wymianie doświadczeń z zagranicznymi partnerami. Poza Muzeum Historii Żydów Polskich, w działania zaangażowane są organizacje z Holandii, Austrii, Niemiec i z Węgier.
W ramach projektu odbywają się międzynarodowe spotkania, w których biorą udział pracownicy organizacji partnerskich i uczestnicy projektu. Trwałym efektem będzie wspólne narzędzie edukacyjne on-line poświęcone historiom ukrywania z pięciu partnerskich krajów. Projekt realizowany jest dzięki wsparciu finansowemu Komisji Europejskiej (program Grundtvig).
Gospodarzem spotkania w Berlinie był Gedenkstätte Stille Helden (Silent Heroes Memorial Center). Podczas trzydniowego zjazdu uczestnicy programu odwiedzali miejsca pamięci poświęcone historiom pomocy udzielanej Żydom w czasie wojny w Niemczech, a także niemieckiemu ruchowi oporu.
Uczestnicy odwiedzili Muzeum Żydowskie (niem.Jüdisches Museum Berlin), Gedenkstätte Stille Helden (ang. Silent Heroes Memorial Center), Museum Blindenwerkstatt Otto Weidt, oraz Muzeum Niemieckiego Oporu (Gedenkstätte Deutscher Widerstand, ang. German Resistance Memorial Center). Niektórzy zwiedzili także Centrum Anny Frank i synagogę. W ramach wycieczki miejskiej uczestnicy oglądali miejsce żydowskiego cmentarza zniszczonego podczas wojny, pomniki poświęcone pomordowanym Żydom, homoseksualistom, Romom oraz miejsca upamiętniające cierpienia Żydów wywożonych na wschód.
Gedenkstätte Stille Helden to instytucja położona przy Rosenthaler Straβe. W tym samym miejscu, w sąsiedztwie, znajdują się także dwa inne miejsca związane z wojennymi losami Żydów. Są to Museum Blindenwerkstatt Otto Weidta (Muzeum – warsztat dla niewidomych Otto Weidta) oraz Centrum Anny Frank (ang. Anne Frank Centrum).
Gedenkstätte Stille Helden to miejsce, które upamiętnia historie pomocy udzielanej Żydom w Niemczech. Słowo „bohaterowie” zawarte w nazwie instytucji obejmuje zarówno tych, którzy pomagali Żydom, jak i samych ukrywających się. Na niewielkiej przestrzeni, w formie interaktywnych prezentacji, opowiedzianych jest wiele historii pomocy. Zwiedzający wystawę mają także dostęp do bazy danych instytucji liczącej kilka tysięcy nazwisk ratujących i ratowanych.
Museum Blindenwerkstatt Otto Weidt to miejsce poświęcone Otto Weidtowi, fabrykantowi, który podczas wojny w swojej małej fabryce zatrudniał około 30 niewidomych i niesłyszących Żydów. Weidt, świadomy pochodzenia swoich pracowników, w ten sposób chronił ich przed deportacją. Niektórym załatwiał fałszywe dokumenty, kilku ukrywał na terenie warsztatu, w specjalnie zaaranżowanej kryjówce – sekretnym pokoju. Muzeum Otto Weidta mieści się w autentycznym miejscu, w którym znajdował się warsztat. Oprócz wystawy, zwiedzający mogą więc zobaczyć kryjówkę, w której przez dłuższy czas ukrywało się kilku pracowników zakładu.
Przy Rosenthaler Straβe znajduje się także Centrum Anny Frank (Anne Frank Centrum). Jednym z jego zadań jest skupianie środowisk występujących przeciw antysemityzmowi i dyskryminacji innych ludzi. Jego początek wiąże się z przygotowaną w Berlinie wystawą „Świat Anny Frank. 1929-1945”, która była pokazywana w różnych miejscach i przypominała o 50. rocznicy końca nazizmu. Berlińskie Centrum Anny Frank ma kontynuować tematy rozpoczęte tą wystawą.
Muzeum Niemieckiego Oporu (Gedenkstätte Deutscher Widerstand, ang. German Resistance Memorial Center) to miejsce służące upamiętnieniu, edukacji, pracom dokumentacyjnym i badawczym. Celem tej instytucji jest pokazanie jak pojedynczy ludzie oraz zorganizowane grupy działały przeciw nazizmowi w latach 1933-1945. Uczestnicy programu zwiedzili wystawę „Opór przeciw narodowemu socjalizmowi” („Resistance against National Socialism”) ukazującą społeczne i ideologiczne zróżnicowanie przeciwników Hitlera.
Projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt odzwierciedla jedynie stanowisko jego autora i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nim zawartość merytoryczną.
