Odsłonięcie tablicy upamiętniającej Marię Palester i Marię Pogonowską
Patronat nad uroczystością objęli prezydent Warszawy oraz Ambasador Izraela w Polsce, Zvi Rav-Ner. W wydarzeniu wzięli udział między innymi: ocalona Janina Goldhar z Izraela – córka Marii Pogonowskiej oraz przyjaciółka szkolna Małgorzaty, córki Marii Palester; Janina Zgrzembska, córka Ireny Sendlerowej, której Maria Palester pomogła wydostać się z Pawiaka, organizując zbiórkę pieniędzy i przekupując oficera gestapo; kilkudziesięciu byłych wychowanków domu dziecka. Tablicę upamiętniającą założycielki instytucji odsłoniły Janina Goldar oraz Janina Zgrzembska, następnie wygłoszono kilka przemów. Na koniec odbyła się akademia w wykonaniu wychowanków ośrodka.
Maria Palester z d. Szulisławska otrzymała tytuł Sprawiedliwej wśród Narodów Świata 18 maja 1980 roku. W jej mieszkaniu w Warszawie przez cały okres okupacji hitlerowskiej ukrywały się osoby pochodzenia żydowskiego. Jej sąsiadką była Maria Proner z d. Asterblum, doktor fizyki i żona farmaceuty i botanika Mieczysława Pronera, która w czasie wojny przyjęła nazwisko Pogonowska (używała go przez resztę życia). Maria Palester załatwiła jej oraz jej córce Janinie „aryjskie papiery”, znalazła im mieszkanie i wielokrotnie pomagała. W czasie okupacji Maria Palester pracowała w Wydziale Zdrowia i Opieki Społecznej Zarządu Miasta Warszawy, gdzie poznała Irenę Sendlerową. Po wojnie została kierownikiem „Domu Dziecka Warszawy”. W marcu 1945 roku odnalazła ją Maria Pogonowska i zaczęła razem z nią prowadzić placówkę, która początkowo mieściła się na Okęciu, później zaś – dzięki staraniom Marii Pogonowskiej – została przeniesiona na warszawską Wolę. Maria Palester kierowała domem aż do 1963 roku. Maria Pogonowska w 1968 roku wyjechała do Izraela. Zmarła w 2009 roku, mając 111 lat – była najstarszą wdową katyńską na świecie.
Pomysłodawczynią upamiętnienia Marii Palester i Marii Pogonowskiej jest córka Sprawiedliwej Aldony Lipszyc zaprzyjaźniona z rodzinami założycielek Jadwiga Rytlowa, która realizuje wywiady dla programu Muzeum Historii Żydów Polskich „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci”.
