„Po obu stronach muru”
W książce „I była dzielnica żydowska w Warszawie” znajduje się miedzy innymi zapis rozmowy, która miała miejsce podczas wspólnego spaceru Władysława Bartoszewskiego i Marka Edelmana w kwietniu 1960 roku po terenie dawnego getta. Zawarta została tu także relacja Marka Edelmana „Getto walczy” oraz publikacja Władysława Bartoszewskiego „Żydzi Warszawy 1939-1943”, zawierająca opis powstawania gett, codziennego życia w getcie warszawskim oraz relację z powstania w getcie, wraz z danymi liczbowymi i dokumentami. Praca „I była dzielnica żydowska w Warszawie” stanowi więc zapis osobistej relacji wydarzeń, które czytelnik poznaje z dwóch różnych perspektyw: powstańca z getta i obserwatora zza muru, który był zaangażowany w niesienie pomocy Żydom.
Profesor Władysław Bartoszewski – więzień obozu Auschwitz, należał do Armii Krajowej, był członkiem „Żegoty”, uczestniczył w organizacji pomocy powstańcom z getta warszawskiego, brał udział w powstaniu warszawskim. W Polsce Ludowej więziony i represjonowany. Miał ogromny wkład w budowanie opozycji demokratycznej w Polsce, członek NSZZ „Solidarność”. Zasłużony w procesie pojednania polsko-niemieckiego, duże znaczenie miały też dla niego zawsze stosunki polsko-żydowskie. Wielokrotnie odznaczany. 14 grudnia 1965 Instytut Yad Vashem nadał mu tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” za ratowanie Żydów w czasie drugiej wojny światowej. W 1995 roku otrzymał Order Orła Białego. Wraz z Zofią Lewinówną opracował historie pomocy udzielanej Żydom przez Polaków w czasie okupacji hitlerowskiej – sylwetki tych bohaterskich postaci, jakimi byli Polacy ratujący Żydów w czasie drugiej wojny światowej, zostały zebrane w tomie „Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945”.
Marek Edelman – działacz polityczny i społeczny, lekarz kardiolog, jeden z przywódców powstania w getcie warszawskim, uczestnik powstania warszawskiego, kawaler Orderu Orła Białego. W młodości należał do Socjalistiszer Kinder-Farband, organizacji dziecięcej działającej przy Bundzie. W 1939 został członkiem Socjalistycznego Związku Młodzieży „Przyszłość” (Cukunft). W czasie drugiej wojny światowej wstąpił do Powszechnego Żydowskiego Związku Robotniczego (Bund), w 1942 był wśród założycieli Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB), a po śmierci Mordechaja Anielewicza został ostatnim przywódcą wojowników ŻOB podczas powstania. Po wojnie nie wyjechał z Polski, od 1946 na stałe zamieszkał w Łodzi. Przez ostatnie dwa lata życia mieszkał w Warszawie. Zmarł 2 października 2009 roku w Warszawie.
