Ogłoszono konkurs na pomnik Sławika i Antalla w Katowicach

, 16 listopada 2016
Konkurs na projekt pomnika Henryka Sławika i Józefa Antalla seniora ogłosiły władze Katowic w ramach obchodów trwającego Roku Henryka Sławika. Sławik i Antall podczas II wojny światowej wspólnie uratowali 5 tysięcy polskich Żydów, którzy trafili na Węgry.

 

Pomnik Henryka Sławika (1894–1944) i Józefa Antalla seniora (1896–1974) stanie na placu przed halą Spodka w sąsiedztwie powstającego budynku Międzynarodowego Centrum Kongresowego.

 

Sejmik Województwa Śląskiego zdecydował, że rok 2014 będzie w regionie Rokiem Henryka Sławika. W środowym oświadczeniu Rada Miejska Katowic podkreśliła, że należał on do najbardziej wartościowych postaci w historii miasta. Zaapelowali też do szkół, placówek kultury i oświaty, by włączyły się w popularyzowanie postaci Sławika i jego dokonań we współpracy z Józefem Antallem.

O dokonaniach Sławika i Antalla będzie można usłyszeć podczas zaplanowanego na 29 marca Dnia Węgierskiego w Katowicach. Jego częścią będzie widowiskowy Szachowy Turniej Przyjaźni Polsko-Węgierskiej w hali Spodka z udziałem ok. 500 uczestników z 5 krajów, w tym 50-osobowej grupy graczy z Węgier. W Akademii Muzycznej odbędzie się uroczysty koncert „Polacy Węgrom”. Dzień wcześniej w Uniwersytecie Śląskim odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa „Polacy i Węgrzy w latach I wojny światowej”.

Henryk Sławik w czasie II wojny światowej pełnił funkcję prezesa Komitetu Obywatelskiego ds. Opieki nad Uchodźcami Polskimi na Węgrzech, był też jednym z reprezentantów polskiego rządu na emigracji. Wykorzystując swoją funkcję dyplomatyczną, wystawiał polskim Żydom na Węgrzech fałszywe dokumenty ratując ich tym samym od śmierci. Ocalił ok. 5 tys. osób. Działał wraz z polskimi współpracownikami oraz węgierskim urzędem Józsefa Antalla, który stemplował i legalizował dokumenty.  Sławik zorganizował też, we współpracy z duchowieństwem, sierociniec dla żydowskich dzieci – dobrze zakamuflowany, bo działający pod szyldem sierocińca dla dzieci oficerów polskich. Sławik pomagał także polskim uchodźcom organizując ich przerzuty do armii na Zachodzie.

Po zajęciu Węgier przez Niemców w 1944 roku, Sławik został aresztowany. Poddano go torturom, lecz nie wydał Antalla. Zginął w obozie w Mauthausen.

W 1990 r. pośmiertnie nadano mu tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. W 2001 r. bliski współpracownik Sławika w Komitecie Obywatelskim, Żyd Henryk Zvi Zimmermann przypomniał o jego dokonaniach. W 2010 r. prezydent Lech Kaczyński odznaczył Sławika najwyższym polskim odznaczeniem - Orderem Orła Białego. Józef Antall otrzymał wtedy pośmiertnie najwyższe odznaczenie nadawane cudzoziemcom - Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski.

Źródło: PAP