Rodzina Skorych

powiększ mapę
Zdjęć : 2

Historia pomocy - Rodzina Skorych

Ludwik i Kazimiera (z domu Pleszak) Skorzy mieszkali przed wojną w kolonii Nowa Kazimierówka na Wileńszczyźnie. Mieli wielu znajomych wśród rodzin żydowskich w pobliskim miasteczku powiatowym Duniłowicze, w dzisiejszym województwie witebskim (Republika Białoruska). Byli wśród nich Bensmanowie, którzy prowadzili tam sklep tekstylny. Bracia Skorzy wykonywali usługi stolarskie w miasteczku, a Bensmanowie należeli do ich klientów. W okresie radzieckiej okupacji Władysław Skory pracował razem z Bernardem Bensmanem w leśnictwie Borowce. Kiedy rozpoczęły się hitlerowskie prześladowania ludności żydowskiej, Skorzy wspierali kilka rodzin żydowskich: Bensmanów, Muszkatów, Cepelowicz i Gendel, przekazując żywność do getta utworzonego jesienią 1941 r.

24 listopada 1942 r. wszyscy mieszkańcy getta zostali rozstrzelani. Wśród ofiar byli rodzice Bernarda Bensmana. Jemu samemu udało się uciec. Antoni Skora wspomina: „W roku 1942, w pierwszą sobotę miesiąca, stała się tragedia w Duniłowiczach. W godzinach porannych usłyszeliśmy strzelaninę (…). Dowiedzieliśmy się od jadących z tego kierunku chłopów, że do miasteczka nikogo nie wpuszczają, getto (…) jest okrążone przez hitlerowców i rozstrzeliwują ludność pochodzenia żydowskiego”. Bernard dotarł w nocy do domu Skorych, którzy przygarnęli go i nakarmili. Ze względu na dawną przyjaźń oraz pobudki natury religijnej Skorzy zdecydowali się mu pomóc.

Następne dwa tygodnie spędził ukryty ich w stodole. W nocy wracał do mieszkania, a dnie spędzał ukryty w sianie. Antoni codziennie zanosił mu posiłki i wynosił nieczystości. W tym czasie Władysław nawiązał kontakt ze znajomymi Bensmana, którzy mieszkali w pobliskiej wsi Kality. Ustalonej nocy Antoni przewiózł Bernarda do nowej kryjówki. Gdy w okolicy pojawiła się partyzantka sowiecka, Bensman wstąpił w jej szeregi i do końca wojny przebywał wraz z partyzantami w lesie. W tym czasie często odwiedzał rodzinę Skorych, którzy gościli go i karmili.

W lipcu 1944 r. Antoni został zmobilizowany do Armii Radzieckiej, a po zakończeniu wojny został w Polsce. Tymczasem Bernard emigrował. Przez lata utrzymywał kontakt z Władysławem, a gdy Władysław zmarł w 1989 r., odnowił kontakt listowny z Antonim.

Bibliografia

  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków / Fundacja Instytut Studiów Strategicznych / 2009
  • Kamiński Łukasz Stopa Zofia, Wywiad z Antonim Skorym, Toruń 6.05.2010
  • Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 1752