30. rocznica śmierci Mieczysława Fogga. Audycja i podcast Muzeum POLIN
Mieczysław Fogg. Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Mieczysław Fogg to jeden z najpopularniejszych polskich pieśniarzy i kompozytorów XX wieku, ale także żołnierz Armii Krajowej oraz jeden ze Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. O muzycznej karierze tego „chłopaka z warszawskiej Starówki”, rozwijanej na kabaretowych scenach wśród wybitnych artystów polskich i żydowskich, opowiada Anna Mieszkowska, dokumentalistka, autorka książek o polskim kabarecie i teatrze.
Ważnym bohaterem tej historii pisanej dźwiękiem jest Iwo Wesby, przyjaciel Fogga, dyrygent, który po ucieczce z warszawskiego getta, wraz z rodziną, ukrywał się w jego mieszkaniu. Nie był jednym, który otrzymał od Fogga pomoc. O tych przyjaźniach wśród artystów, pracy młodego Mieczysława w PKP, a w czasie okupacji – w kawiarni, o jego wejściach do getta i występach na barykadach powstania warszawskiego, a także powojennej karierze muzyka opowiadają pierwsze odcinki audycji „Mieczysław Fogg. Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”
„Mieczysław Fogg dopiero w 1989 roku otrzymał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Ani on sam o to wcześniej nie zabiegał, a nie nikt inny nie popularyzował jego zasług na tym polu. Iwo Wesby, którego Fogg uratował, nie mógł tego zrobić, bo zmarł w 1961 roku, kiedy jeszcze tego tytułu nie nadawano. Natomiast z pewnością pamiętano i szanowano to, co zrobił dla ratowania osób pochodzenia żydowskiego.
Stefania Grodzieńska wspominała, że Fogg był jednym z tych, którzy mieli odwagę w najtrudniejszym czasie działalności artystów w warszawskim getcie wyciągnąć do nich pomocną rękę. W kawiarniach, w których występował w czasie okupacji, zbierano pieniądze dla artystów występujących w warszawskim getcie, chociażby w teatrze Femina” – mówi Anna Mieszkowska, dokumentalistka, która w barwny sposób w pierwszych trzech odcinkach audycji opowiada o życiu i twórczości pieśniarza.
W audycji usłyszeć można także wspomnienie prawnuka muzyka, Michała Fogga, który od lat dba o dziedzictwo jednego z najważniejszych pieśniarzy XX wieku w Polsce:
„Pradziadek pomagał swoim kolegom z getta z pobudek czysto przyjacielskich. Już tak miał, że w pierwszej kolejności dbał o innych, później o siebie. Przez 40 lat bardzo pobieżnie wspominał o tej pomocy, którą niósł” – mówi Michał Fogg.
W dźwiękowej historii o Foggu pojawi się zaproszenie na wystawę czasową w Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu pt. „Mieczysław Fogg. Pieśniarz Polaków”. Jej kuratorka, Anna Lubasińska-Tabaczniuk, tłumaczy, jakie pamiątki związane z muzykiem można zobaczyć na ekspozycji dostępnej do końca grudnia. To między innymi ulubione pianino, które w warszawskim mieszkaniu Fogga przetrwało cały okres okupacji, a także medal „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, przyznany Foggowi za pomoc udzieloną Iwo Wesbiemu.
Audycja „Mieczysław Fogg. Sprawiedliwy” będzie emitowana w Radiu POLIN między 3 a 6 września (godz. 20.00), dźwiękowa historia będzie dostępna również jako podcast w najpopularniejszych platformach podcastowych, na stronie Muzeum POLIN oraz na kanale Youtube. Historię Mieczysława Fogga, a także innych artystów, którzy w czasie Zagłady nieśli pomoc Żydom, przeczytacie na Portalu Polscy Sprawiedliwi:
Przeczytaj, posłuchaj:
- Przeczytaj historię pomocy Mieczysława Fogga →
- Poznaj historie innych artystów uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych →
- Posłuchaj podcastu o Mieczysławie Foggu (dostępny w oknach YouTube poniżej) ↓
Kolofon:
- Scenariusz i realizacja: Żaneta Czyżniewska, Klara Jackl, Kajetan Prochyra, Mateusz Szczepaniak / Muzeum POLIN
- Nagranie i montaż: Łukasz Cieślak, Żaneta Czyżniewska / Muzeum POLIN
- Wystąpili: Anna Mieszkowska, Michał Fogg, Anna Lubasińska-Tabaczniuk
- Wspomnienia Mieczysława Fogga przeczytał: Marek Barbasiewicz
- Tłumaczenie: Andrew Rajcher
- Projekt finansowany przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszu EOG oraz przez budżet krajowy.





